جلسه بررسی معماری اکباتان با حضور جناب آذری و رونمایی از کتاب اکباتان


از بین رفتن یک افسانه درباره « شهرک اکباتان »

کتابی با نام « شهرک اکباتان ، مدنیت معاصر معماری ایران » منتشر شده که با توجه به آن ، افسانه نقش معماران آمریکایی و فرانسوی در طراحی این مجموعه ، از بین می‌رود . 
به گزارش ایسنا ، بهروز مرباغی ـ معمار و سرپرست گروه تحقیق کتاب ـ در این‌باره گفت : امروز با اطمینان می‌توانیم بگوییم طراح معماری بلوک‌ های فاز یک شهر فریدون آذری و رحمان گلزارشبستری است که هردو زنده و فعال هستند و طراح معماری بلوک‌ های فاز دو نیز معماری کره‌ ای به نام « کیم سوو گئون » است که در سال ۱۹۸۶ فوت کرده ولی دفتر معماری‌ اش که یکی از بزرگ‌ ترین دفاتر معماری کره است هنوز فعال است و از پیشتازان معماری مدرن کره به حساب می‌آید . 
او که در نشست رونمایی این کتاب سخن می‌گفت ، ادامه داد : دکتر فریدون آذری در دربند شمیران زندگی می‌کند و اگر در این رونمایی حضور ندارد ، به دلیل سفری کاری به دبی است . از همکاران آذری در حال حاضر ، علی‌اکبر نصرآبادی در دسترس است و برخی از اسناد و نقشه‌های معماری شهرک را در اختیار گروه تحقیق قرار داده‌است . او مدیر شورای عالی تمبر و موزه ارتباطات تهران است . 
مرباغی اظهار کرد : نکته حائز اهمیت در جریان مطالعه و تحقیق این بود که معمار کره‌ ای بلوک‌ های فاز دو شهرک ، تمام اسناد و نقشه‌ های مجموعه را حفظ کرده ، در حالی که همتای ایرانی او چنین نکرده و تک و توکی از نقشه‌ها از گردباد حوادث جان سالم برده‌اند . دفتر معماری کره‌ای ، با گشاده‌ دستی نسخه کامل نقشه‌ های بلوک‌ های فاز دو را با فرمت PDF در اختیار گروه تحقیق قرار داد که درلوح فشرده به همراه کتاب توزیع می‌شود . این برای نخستین بار است که چنین اسناد و نقشه‌های معرفی و منتشر می‌شود . 
این معمار ادامه داد : نمود در طراحی شهرک اکباتان ، یک کره‌ای دیگر نیز به نام پروفسور کواک نقش داشت . پروفسور کواک که بانی و رئیس گروه شهرداران شهرهای جاده ابریشم است ، طراح منظر فاز دو شهرک اکباتان است . او ، در جریان برپایی نشست شهرداران شهرهای جاده ابریشم در قزوین ، دو سال پیش ، آذری بازدیدی از شهرک اکباتان داشت و از این‌که حاصل کارش پس از بیش از چهل سال هنوز فعال و موجب لذت و آرامش ساکنان است ، اظهار خوشحالی کرد . 
همچنین شهاب‌الدین ارفعی ـ معمار و از ساکنان قدیم شهرک ـ از سال‌ های نخست زاده‌ شدن اکباتان را تعریف کرد که اهالی این شهرک برای رفتن به « شهر » تهران چگونه باید مسیرهایی را باید اتوبوس و تاکسی طی می‌کردند ؛ سال‌ هایی که اکباتان هنوز به بدنه اصلی تهران نچسبیده‌ بود . 
او با دلخوری از نادیده گرفته‌ شدن طرح اصلی و اولیه شهرک و تبدیل فضای سبز و تفرجی مرکز شهرک به مجموعه‌ای تجاری و پرترافیک ، آرزو کرد برای باقی‌مانده فضای مرکزی شهرک راه‌ چاره‌ای اندیشیده شده و ریه و تنفس‌ گاهی برای مردم طراحی و اجرا شود . 
ارفعی همچنین با اعتراض به حصارکشی اطراف بلوک‌ها ، گفت که حصار و پرچین امنیت نمی‌آورد و امنیت در تعامل اجتماعی و رابطه میان اهالی حاصل می‌شود . حمیده امکچی ـ شهرساز و استاد دانشگاه ـ نیز ، که ۱۰ سال ساکن شهرک اکباتان بوده است بر اهمیت « عبور از فرهنگ شفاهی به فرهنگ مکتوب و مستند » تاکید کرد . او در این زمینه بیان کرد : برای نخستین‌ بار شاهد سندی درباره این مجموعه بی‌نظیر در ایران و خاورمیانه هستیم . همین‌که حتی در کم‌ تر از نیم‌ قرن امکان گم‌ شدن داده‌ ها و عوض‌ شدن نام طراح مجموعه‌ ای زنده و فعال وجود دارد نشان می‌دهد مستند سازی چه اهمیت و ارزش والایی دارد . وقتی درباره اثر بزرگی چون شهرک اکباتان که عمرش به نیم قرن نرسیده و هنوز کاملا فعال و زنده است ، چنین گنگی و فقر اطلاعات وجود دارد ، چگونه می‌توان به اطلاعات مربوط به آثار چندین سده و هزاره پیش از این استناد کرد ؟ 
در بخش دیگری از این نشست که ۱۹ اسفندماه در سرای محله اکباتان برگزار شد ، جواد مهدی‌زاده ـ جامعه‌شناس و از ساکنان قدیم شهرک ـ در سخنانی اظهار کرد که شهرک اکباتان را هرچند در تقسیمات اداری و سیاسی شهر، نام شهرک دارد ، اما از دید روابط و مناسبات اجتماعی می‌توان یک محله یا « کلان‌محله » دانست . 
کتاب « شهرک اکباتان ، مدنیت معاصر معماری ایران » پژوهشی گفتگومحور درباره این شهرک است . نخستین بار است که چنین کتابی درباره این شهرک بزرگ خاورمیانه منتشر می‌شود . گروه تحقیق این کتاب را بهروز مرباغی ، نگار حاتم‌ نژادیان ، فرید توکلی ، عرفان خسروی ، فرشید رحیمی و کسری کاوسیان تشکیل می‌دهند . بخش اصلی کتاب گفت‌وگوهایی با پرسش‌ های واحد از بزرگان معماری ، شهرسازی و جامعه‌ شناسی است ؛ شخصیت‌ هایی مانند فریدون آذری ، سیروس باور، سید محمد بهشتی ، بهروز سرابندی ، جواد مهدی‌زاده ، محمدشاپور کیمیا قلم ، حمیده امک‌ چی ، نگار جوکار ، حسین سلطان‌زاده ، کاوه فولادی‌نسب و علی‌اکبر نصرآبادی همچنین معرفی کوتاهی از دو معمار کره‌ای در این کتاب وجود دارد . 

ایسنا اسفند 1396